Nieuwheidsonderzoek voor een octrooi: wat wordt onderzocht, wat ontvangt u en wat betekent de uitkomst?

Definitie en doel

Wat is een nieuwheidsonderzoek?

Een nieuwheidsonderzoek is een gestructureerd onderzoek naar de stand van de techniek die relevant kan zijn voor een technische uitvinding. Het doel is om vóór of tijdens een octrooitraject zo vroeg mogelijk te ontdekken welke onderdelen al bekend zijn, waar mogelijke ruimte voor bescherming overblijft en welke risico’s in de formulering van de uitvinding zitten.

Een bruikbaar onderzoek bestaat uit twee onlosmakelijke delen:

Welke zakelijke vragen kan een nieuwheidsonderzoek ondersteunen?

• Is het zinvol om budget vrij te maken voor het opstellen van een octrooiaanvraag?
• Welk deel van het concept verdient de breedste bescherming?
• Welke alternatieve uitvoeringsvormen moeten vóór indiening nog worden uitgewerkt?
• Welke bekende documenten moet de aanvraag uitdrukkelijk onderscheiden?
• Is geheimhouding mogelijk aantrekkelijker dan openbaarmaking via een octrooiaanvraag?
• Zijn er technische sporen die beter als afzonderlijke uitvinding kunnen worden behandeld?
• Welke risico’s moeten aan investeerders, samenwerkingspartners of het management worden uitgelegd?

Voorkom de verkeerde opdracht

Een nieuwheidsonderzoek is niet hetzelfde als een freedom-to-operate-onderzoek, octrooilandschap of geldigheidsonderzoek

De juiste onderzoeksvraag bepaalt welke databases, landen, datums, claims en documenten relevant zijn. Een heldere afbakening voorkomt dat een nuttige search een antwoord geeft op de verkeerde juridische of commerciële vraag.

Twijfelt u tussen deze routes, gebruik dan de onderzoekskiezer hieronder. Voor een productintroductie kan bijvoorbeeld zowel een nieuwheidsonderzoek als een afzonderlijk freedom-to-operate-onderzoek nodig zijn.

Juridische basis, praktisch uitgelegd

Wanneer is een uitvinding nieuw en wat behoort tot de stand van de techniek?

Voor Europese octrooibescherming geldt als uitgangspunt dat een uitvinding nieuw is wanneer zij geen deel uitmaakt van de stand van de techniek. De stand van de techniek omvat in beginsel alles wat vóór de relevante indienings- of prioriteitsdatum voor het publiek toegankelijk is gemaakt, ongeacht of dat schriftelijk, mondeling, door gebruik, verkoop, demonstratie of op een andere wijze is gebeurd.

Voorbeelden van mogelijke stand van de techniek

Waarom de precieze formulering van de uitvinding uitmaakt

Een product kan als geheel bekend lijken en toch een nieuw technisch subprobleem oplossen. Andersom kan een opvallend uiterlijk verschil juridisch irrelevant zijn wanneer de technische kern al bekend is. Een search begint daarom niet met één marketingzin, maar met een kenmerkenstructuur:

1. Context: het type systeem, werkwijze, materiaal, samenstelling of gebruik.
2. Essentiële technische middelen: onderdelen, stappen, relaties, parameters of materiaalkeuzes.
3. Onderscheidende samenhang: welke combinatie veroorzaakt het beoogde effect?
4. Technisch effect: welke meetbare of plausibele verbetering ontstaat?
5. Alternatieven: welke uitvoeringen bereiken hetzelfde effect zonder exact dezelfde vorm?
6. Terugvalposities: welke smallere combinaties blijven commercieel waardevol als de breedste gedachte bekend blijkt?

Timing bepaalt de waarde van het onderzoek

Wanneer laat u een nieuwheidsonderzoek uitvoeren?

Het beste moment is meestal nadat de technische oplossing voldoende concreet is om in kenmerken uiteen te zetten, maar vóórdat aanzienlijke kosten worden gemaakt voor een volledige octrooiaanvraag, productlancering of niet-vertrouwelijke bekendmaking. Een search kan ook na indiening nuttig blijven, maar dient dan een ander strategisch doel.

Van intake tot advies

Hoe verloopt een professioneel nieuwheidsonderzoek stap voor stap?

Een betrouwbare search is iteratief. De eerste zoekresultaten leveren nieuwe terminologie, classificaties, aanvragers en citaties op. Die informatie wordt gebruikt om volgende zoekrondes te verbeteren. De werkwijze hieronder voorkomt zowel een te nauwe zoekactie als een ongerichte export van duizenden treffers.

Zoeken is meer dan woorden invoeren

Hoe wordt een goede zoekstrategie voor nieuwheid opgebouwd?

Octrooien gebruiken niet altijd de woorden die een uitvinder of marketeer gebruikt. Een compressor kan bijvoorbeeld worden beschreven als een drukverhogende inrichting, een aandrijfeenheid of onderdeel van een gasbehandelingssysteem. Een succesvolle search zoekt daarom naar functies, relaties en technische effecten, niet alleen naar productnamen.

De acht bouwstenen van een professionele search

Breed zoeken en vervolgens technisch vernauwen

Een veelgebruikte aanpak is een zoekfunnel. De onderzoeker begint breed genoeg om jargon en classificaties te leren. Daarna worden de onderscheidende kenmerken toegevoegd. Een zoekactie met honderden resultaten kan noodzakelijk zijn om één onverwachte, relevante familie te vinden; een zoekactie met vijf resultaten kan juist te nauw zijn en belangrijke synoniemen missen.

(cpc = "B01L3/00" OR nftxt = "fluidic cartridge" OR nftxt = "doseermodule")
AND (nftxt = "reverse flush" OR nftxt = "flow reversal" OR nftxt = "terugspoelen")
AND (nftxt = "sensor channel" OR nftxt = "cleaning pulse" OR nftxt = "reinigingspuls")

Waarom één perfecte zoekstring niet bestaat

Een lange query kan er overtuigend uitzien, maar door één ontbrekend synoniem of verkeerde classificatie de beste publicatie missen. Daarom worden meerdere zoeksporen gebruikt:

• breed op de technische context;
• gericht op de kerncombinatie;
• gericht op het technische effect of probleem;
• gericht op afwijkende terminologie;
• gericht op relevante classificaties;
• gericht op bekende voorlopers en hun citaties;
• gericht op specifieke onderdelen of terugvalposities;
• gericht buiten octrooiregisters wanneer het vakgebied dat vereist.

Wat ontvangt u?

Geanonimiseerd voorbeeld van de opbouw van een nieuwheidsrapport

Het onderstaande interactieve voorbeeld is gebaseerd op de vaste onderdelen die in een uitgebreid preliminair nieuwheidsonderzoek kunnen voorkomen. Namen, dossiernummers, datums, technische details, publicatienummers en commerciële informatie zijn gewijzigd of weggelaten. De lengte en precieze inhoud verschillen per opdracht.

Wat hoort normaal in het definitieve rapport?

Van documenten naar besluit

Hoe leest u de uitkomst van een nieuwheidsonderzoek correct?

De aanwezigheid of afwezigheid van een “vergelijkbaar” document is niet voldoende. De waarde van de uitkomst hangt af van de datum, de technische openbaarmaking, de overeenkomst per kenmerk, de verschillen, het technische effect en de vraag of één document of juist een combinatie nodig is.

Wat betekenen D1, D2 en D3?

In een intern of extern rapport worden relevante documenten vaak als D1, D2, D3 enzovoort aangeduid. D1 is doorgaans het document dat de onderzoeker als eerste of meest relevant bespreekt, maar het label heeft zonder toelichting geen vaste juridische betekenis. Een D3 kan voor een specifiek terugvalkenmerk belangrijker zijn dan D1.

Categorieën in officiële searchrapporten

De precieze betekenis en toepassing van categorieën hangt af van het type rapport en de bevoegde instantie. Lees altijd de bijbehorende opinie en claimanalyse.

Volledigheid zonder schijnzekerheid

Wat kan een nieuwheidsonderzoek niet garanderen?

Een zorgvuldig onderzoek verlaagt onzekerheid; het verwijdert haar niet. Een goed rapport benoemt daarom niet alleen de beste documenten, maar ook de grenzen van de opdracht en de bronnen.

Plausibiliteitscontroles die in een degelijk rapport thuishoren

Praktische verwachtingen

Hoe lang duurt een nieuwheidsonderzoek en wat kost het?

Voor de op de website beschreven dienst noemt Los & Stigter indicatief een doorlooptijd van vijf tot tien werkdagen en, afhankelijk van de complexiteit, een bedrag van € 695 tot € 1.400 exclusief btw. De exacte scope en prijs moeten vóór de opdracht worden bevestigd. Een complexe technologie, meerdere onafhankelijke uitvindingsrichtingen of uitgebreid onderzoek buiten octrooiregisters kan meer werk vragen.

Tarieven en doorlooptijden kunnen wijzigen. De actuele opdrachtbevestiging en prijsopgave zijn bepalend.

Het rapport is een beslismoment, geen eindpunt

Wat doet u na een positief, gemengd of ongunstig nieuwheidsonderzoek?

Een logische vervolgroute naar octrooibescherming

Technische diepgang en octrooirechtelijke beoordeling

Bespreek de uitkomst met het octrooiteam van Los & Stigter in Amsterdam

Een nieuwheidsonderzoek is het meest bruikbaar wanneer de search en de uiteindelijke beschermingsstrategie op elkaar aansluiten. Los & Stigter werkt vanuit Amsterdam met Nederlandse en Europese octrooigemachtigden en technisch opgeleide onderzoekers. Afhankelijk van het vakgebied kan een onderzoek in teamverband worden uitgevoerd, onder passende verantwoordelijkheid en begeleiding.

Begrippen zonder zoekmachinejargon

Begrippenlijst nieuwheidsonderzoek en octrooien

Stand van de techniek

Alle informatie die volgens de toepasselijke regels vóór de relevante datum voor het publiek toegankelijk was.

Prior art

Engelse term voor stand van de techniek.

Nieuwheid

De eis dat de geclaimde uitvinding niet volledig in één relevante eerdere openbaarmaking voorkomt.

Inventiviteit

De eis dat de uitvinding voor de vakpersoon niet op voor de hand liggende wijze uit de stand van de techniek volgt.

Vakpersoon

Juridisch model van een technisch deskundige met algemene vakkennis, maar zonder inventieve creativiteit.

Indieningsdatum

De datum waarop een octrooiaanvraag geldig is ingediend en die vaak het ijkpunt vormt voor latere stand van de techniek.

Prioriteitsdatum

Een eerdere geldige indieningsdatum waarop voor dezelfde uitvinding onder voorwaarden voorrang kan worden gebaseerd.

IPC

International Patent Classification, een internationaal classificatiesysteem voor technische onderwerpen.

CPC

Cooperative Patent Classification, een verfijnd classificatiesysteem dat onder meer door het EPO en USPTO wordt gebruikt.

Search string

De formele combinatie van termen, classificaties en operatoren waarmee een database wordt doorzocht.

Vrije tekst

Zoeken in woorden uit titel, samenvatting, claims, beschrijving of volledige tekst.

Octrooifamilie

Groep publicaties in verschillende landen of fasen die op dezelfde oorspronkelijke indiening of prioriteit zijn gebaseerd.

Citatienetwerk

Relaties tussen documenten die oudere of latere publicaties aanhalen.

Niet-octrooiliteratuur

Wetenschappelijke en technische bronnen buiten octrooipublicaties, vaak afgekort als NPL.

Claim of conclusie

Juridische formulering die bepaalt voor welke technische combinatie bescherming wordt gevraagd.

Onafhankelijke claim

Claim die zelfstandig de hoofdcombinatie van kenmerken omschrijft.

Afhankelijke claim

Claim die aanvullende, smallere kenmerken aan een eerdere claim toevoegt.

Terugvalpositie

Smallere maar commercieel relevante kenmerkencombinatie waarop kan worden teruggevallen als de brede claim niet houdbaar blijkt.

Kenmerkenmatrix

Tabel waarin per document wordt aangegeven welke technische kenmerken wel, gedeeltelijk of niet worden gevonden.

Enabling disclosure

Een openbaarmaking die de vakpersoon voldoende technische informatie geeft om de leer toe te passen.

Freedom to operate

Onderzoek naar mogelijke belemmering door nog geldende rechten van derden in concrete landen.

Octrooilandschap

Brede analyse van technische trends, aanvragers, families, landen en witte vlekken.

Officieel nieuwheidsrapport

Searchrapport van een bevoegde octrooiverlenende instantie bij of na een ingediende aanvraag.

Preliminair onderzoek

Vroege, private search en opinie om besluitvorming en opstelling van de aanvraag te ondersteunen.

Veelgestelde vragen

FAQ over nieuwheidsonderzoek, octrooieerbaarheid en de uitkomst

De antwoorden hieronder zijn algemene informatie. Een concrete conclusie vereist beoordeling van uw uitvinding, relevante datums en landenstrategie.